Kịch bản 04: Dữ liệu biến mất sau khi cập nhật

Mức độ: L1 (Foundation) và L2 (Engineering). Thời lượng gợi ý: 30 phút. Kiến thức: Docker volume, vòng đời container, dữ liệu bền vững.

Bối cảnh

Một thành viên dựng Postgres để lưu danh sách CLB và đã nhập 3 thành viên. Cậu ấy nghĩ mình đã cấu hình lưu dữ liệu đúng (file compose.yaml có khai báo volume). Mentor đã chạy bash setup.sh.

Triệu chứng

Xác nhận dữ liệu đang có:

docker compose exec postgres psql -U club -d clubdb -c "SELECT name FROM members ORDER BY id;"

Trả về 3 dòng: Alice, Bob, Carol. Sau đó cập nhật dịch vụ theo cách quen thuộc (xóa container rồi tạo lại):

docker compose down
docker compose up -d --wait
docker compose exec postgres psql -U club -d clubdb -c "SELECT name FROM members ORDER BY id;"

Lần này lệnh cuối báo ERROR: relation "members" does not exist. Toàn bộ dữ liệu đã biến mất, dù docker volume ls vẫn liệt kê volume ts04_ts04-pgdata.

Yêu cầu

Tìm nguyên nhân, đảm bảo dữ liệu sống sót qua down và up, và nêu cách xử lý dữ liệu đã mất. Nộp báo cáo gồm 5 mục:

1. Triệu chứng.
2. Nguyên nhân gốc.
3. Cách xác minh (chứng minh dữ liệu thực sự được ghi ở đâu).
4. Giải pháp (diff của compose.yaml và cách kiểm tra lại bằng cùng quy trình down rồi up).
5. Phòng tránh.

Ghi chú L2: nếu bạn được gọi tới trước khi chạy docker compose down, bạn có thể làm gì để cứu dữ liệu của Alice, Bob, Carol? Sau khi đã down thì sao?

Dọn dẹp khi xong: bash cleanup.sh.

Gợi ý

Một volume tồn tại không đồng nghĩa với việc Postgres đang ghi dữ liệu vào đó. Hãy so sánh đường dẫn mà Postgres thực sự ghi dữ liệu (lệnh SHOW data_directory; trong psql, hoặc docker inspect phần Env) với đường dẫn mà volume được gắn vào (docker inspect phần Mounts).